Gemi Sacı (Deniz Yapıları Çeliği): Teknik Özellikler ve Kalite Standartları
Gemi sacı, sadece gemi inşaatında değil; açık deniz platformları, liman yapıları ve diğer tüm denizcilik uygulamalarında kullanılan, kritik öneme sahip bir yapı malzemesidir. Bu çelikler, tuzlu suyun korozyon etkisine, yüksek dalga yüklerine ve aşırı sıcaklık değişimlerine karşı koymak zorundadır. Gemi sacı fiyatları bu spesifik gereksinimler nedeniyle standart yapı çeliklerinden farklıdır. Bu rehber, Lloyd’s Register (LR), ABS, DNV gibi uluslararası denizcilik klas kuruluşlarının onayladığı temel kaliteleri, standart ebatları ve güncel tonaj maliyetlerini incelemektedir.
1. Gemi Sacı Standart Kaliteleri ve Mukavemet Sınıfları
Gemi sacları, temel olarak dört ana mukavemet seviyesinde gruplandırılır ve bunlar genellikle “Düz Mukavemetli Çelikler” olarak adlandırılır. Uluslararası Standart EN 10025-2’deki karşılıkları genellikle S235JRG2 ile S355K2’ye benzer olsa da, gemi sacları (LR A, B, D, E gibi) daha sıkı kimyasal bileşim ve mekanik testlerden geçerler.
Gemi Sacı Temel Kalite Kodu Açıklamaları
| Kalite Kodu (LR/ABS) | Akma Dayanımı (Min.) | Çentik Darbe Testi (Sıcaklık) | Kullanım Alanı |
|---|---|---|---|
| LR A / ABS A | 235 MPa | 20°C | Genel gövde yapısı, üst yapılar. En yaygın ticari kalite. |
| LR B / ABS B | 235 MPa | 0°C | Daha düşük sıcaklık koşullarının olduğu bölgeler. |
| LR D / ABS D | 235 MPa | -20°C | Daha yüksek tokluk gerektiren ana güverte, borda kısımları. |
| LR E / ABS E | 235 MPa | -40°C | Kutup bölgeleri ve çok düşük sıcaklık uygulamaları. |
Yüksek Mukavemetli Gemi Sacı Serileri (AH, DH, EH)
Daha yüksek akma mukavemeti ve dolayısıyla daha hafif yapı gerektiren yerlerde AH32, DH36, EH36 gibi yüksek mukavemetli seriler kullanılır. Örneğin, AH36 serisi minimum 355 MPa akma dayanımına sahiptir ve denizcilik endüstrisinde büyük tonajlı gemilerin inşasında kritik rol oynar. Doğru gemi sacı kalitesinin seçimi, geminin emniyeti ve ömrü açısından hayati önem taşır.
2. Standart Gemi Sacı Ebatları ve Kalınlık Aralığı
Gemi sacları, büyük projelerde firesiz kullanımı sağlamak amacıyla standart yapı çeliklerinden daha büyük ebatlarda üretilir. Tedarik genellikle boy kesilmiş plaka (levha) formunda gerçekleşir.
Plaka Kalınlık ve Genişlik Aralıkları
- Kalınlık Aralığı: Ticari olarak 5 mm’den başlayarak 100 mm’ye kadar çıkan kalınlıklarda üretim mümkündür. Ancak en yaygın kullanılan aralık 6 mm ile 40 mm arasıdır.
- Standart Genişlikler: 1500 mm, 2000 mm, 2500 mm ve 3000 mm. Özellikle 2000×6000 mm ve 2500×8000 mm ebatları, tersane uygulamalarında en çok talep gören boyutlardır.
- Plaka Boyları: 6000 mm, 8000 mm, 12000 mm ve 16000 mm gibi uzun plaka boyları, kaynak işlemlerini azaltarak işçilik ve zaman maliyetinden tasarruf sağlar.
3. Güncel Gemi Sacı Plaka Ağırlığı ve Tahmini Maliyet Tablosu
Aşağıdaki tablo, sıkça kullanılan standart kalınlıklar için, 2000 mm x 6000 mm ebatlı tek bir plakanın yaklaşık teorik ağırlığını ve güncel piyasa koşullarına göre tahmini birim maliyet seviyelerini göstermektedir. Plaka fiyatları, tonaj bazında ortalama 880 USD/Ton referans alınarak hesaplanmıştır.
| Kalınlık (mm) | Ebat (mm) | 1 Plaka Ağırlığı (kg) | Tahmini Adet Fiyatı (USD) |
|---|---|---|---|
| 6 mm | 2000 x 6000 | 565.20 kg | $ 510 |
| 8 mm | 2000 x 6000 | 753.60 kg | $ 678 |
| 10 mm | 2000 x 6000 | 942.00 kg | $ 848 |
| 12 mm | 2000 x 6000 | 1130.40 kg | $ 1,017 |
| 15 mm | 2000 x 6000 | 1413.00 kg | $ 1,272 |
| 20 mm | 2000 x 6000 | 1884.00 kg | $ 1,695 |
4. Tonaj Bazlı Gemi Sacı Tedarik Seviyeleri
Büyük ölçekli projeler için toptan alımlarda gemi sacı maliyetleri, plaka bazlı perakende alımlara göre daha uygun seviyelerde oluşur. Toptan tedarikte, fiyatlar genellikle USD/Ton üzerinden belirlenir ve kalınlık artıkça birim ton fiyatı hafifçe düşebilir.
| Kalınlık Aralığı | Standart Genişlik | Tahmini Ton Fiyat Aralığı (USD/Ton) |
|---|---|---|
| 6 mm – 10 mm | 1500 – 2500 mm | 850 $ – 950 $ |
| 12 mm – 20 mm | 2000 – 3000 mm | 800 $ – 900 $ |
| 25 mm ve üzeri | 2500 – 3000 mm | 750 $ – 850 $ |
Özel Plaka Ağırlık ve Maliyet Hesaplayıcı
İhtiyaç duyduğunuz farklı ebatlardaki plaka sacın yaklaşık maliyetini hesaplayın (Baz fiyat ortalama 0.88$/kg alınmıştır).
5. Gemi Sacı Sertifikasyonu ve Tedarik Süreci
Gemi sacının en önemli özelliği sertifikasyonudur. Her bir sac plakası, ergitme lot numarası (Heat No) ve klas sertifikası ile birlikte sevk edilmelidir. Bu sertifikalar, malzemenin kimyasal bileşim ve mekanik özelliklerinin uluslararası denizcilik standartlarına uygun olduğunu kanıtlar. İstanbul, Kocaeli ve İzmir başta olmak üzere büyük sanayi merkezlerinde geniş stoklar bulunmaktadır, ancak özel kalınlık ve kaliteler için (özellikle LR E veya yüksek mukavemetli AH/DH/EH serileri) siparişe dayalı üretim süreci oluşabilmektedir. Bu nedenle, projenin başlangıcında doğru planlama yapmak önemlidir.
6. Lojistik ve Sevkiyat Hizmetleri
Gemi sacları, ağır ve büyük ebatlı malzemeler olduğu için sevkiyat süreçleri özel dikkat gerektirir. Tedarikçi olarak, gemi inşa sanayisinin yoğun olduğu Marmara (Yalova, Tuzla, Gebze) ve Ege (İzmir, Aliağa) bölgeleri başta olmak üzere tüm Türkiye’ye güvenli ve zamanında teslimat sağlamaktayız. Sevkiyatlar, plakaların yüzey bütünlüğünü korumak adına özenle istiflenmiş ve sabitlenmiş olarak yapılmaktadır.